De Europese Unie streeft ernaar om de welvaartsverschillen tussen de regio’s in Europa te verkleinen én een gelijkmatige regionale ontwikkeling te realiseren. Binnen die optiek heeft men de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF) opgericht.

Er zijn vijf hoofdfondsen:  

  1. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO)
  2. Europees Sociaal Fonds (ESF)
  3. Cohesiefonds (CF)
  4. Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO)
  5. Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV)

Vlaanderen heeft als welvarende regio, met visserij én landbouw, toegang tot vier fondsen: EFRO, ESF, ELFPO en EFMZV. De beschikbare budgetten zijn niettemin kleiner dan die voor bijvoorbeeld Wallonië of Brussel.

De regio’s (Vlaanderen) kunnen hun EFRO-middelen lokaal inzetten (EFRO Vlaanderen) of in een gezamenlijk programma’s steken met andere, naburige regio’s (Interreg). Zowel voor EFRO Vlaanderen als voor de verschillende Interregs wordt een programma geschreven.

In 2020 vierde Interreg zijn 30ste verjaardag

Cohesie 

De regio’s kunnen zelf kiezen hoeveel van hun budget - binnen hun beschikbare fondsen - ze willen inzetten, maar Europa bepaalt de grote thematische doelstelling via het Europees Cohesiebeleid.

De thematische doelstelling van het Europese Cohesiebeleid zijn:

  1. Een concurrerender en slimmer Europa door de bevordering van innovatieve en slimme economische transformatie en regionale ICT-connectiviteit
  2. Een groenere, koolstofarme transitie naar een koolstofneutrale economie en een veerkrachtig Europa door de bevordering van een schone en rechtvaardige energietransitie, groene en blauwe investeringen, de circulaire economie, … .
  3. Een verbonden Europa door vergroting van de mobiliteit
  4. Een socialer en inclusiever Europa door uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten
  5. Een Europa dat dichter bij de burger staat door bevordering van de duurzame en geïntegreerde ontwikkeling van alle soorten gebieden en lokale initiatieven

Specifiek voor Interreg komen daar twee extra thematische doelstelling bij:​​​​​​: 

6. Een beter territoriaal bestuur van de Interreg-samenwerking 
7. Een veiliger en zeker Europa

Binnen de thematisch doelstellingen heeft Europa nog een menu aan investerings- en actieprioriteiten, waarin de regio’s individueel (EFRO) of in samenwerking (Interreg) kunnen kiezen.

Doelgroep van Interreg

De uiteindelijke eindbegunstigden van Interreg en EFRO zijn ondernemingen en burgers. De financiering uit deze programma’s zijn bestemd voor consortia van overheden, onderzoeks- en kennisinstellingen, het bedrijfsleven en NGO’s die transitieprojecten met een lange termijnperspectief wensen uit te voeren waarvan ondernemingen en burgers beter worden.

Als dusdanig vormen ze geen financieringskanaal voor individuele bedrijfsprojecten of voor projecten met een korte termijnperspectief. Projecten hebben een hoog open innovatiegehalte en mogen geen onmiddellijk commercieel en/of winstgevend karakter hebben.

Types van activiteiten die gesteund kunnen worden door EFRO (generiek):

  • Investeringen in infrastructuur;
  • Activiteiten voor toegepast onderzoek en innovatie, met inbegrip van industrieel onderzoek, experimentele, ontwikkeling en haalbaarheidsstudies;
  • Investeringen in toegang tot diensten; • Productieve investeringen in kmo’s en investeringen gericht op het behoud van bestaande en het creëren van nieuwe banen;
  • Apparatuur, software en immateriële activa;
  • Netwerken, samenwerking, uitwisseling van ervaringen en activiteiten waarbij innovatieclusters betrokken zijn, onder meer tussen bedrijven, onderzoeksorganisaties en overheidsinstanties;
  • Informatie, communicatie en studies,

Er kan steun worden verstrekt voor productieve investeringen in bedrijven die geen kmo’s zijn, en wel:

  • Wanneer deze voorzien in samenwerking met kmo’s op het gebied van onderzoeks- en innovatieactiviteiten;
  • Wanneer er hoofdzakelijk steun wordt verstrekt voor maatregelen ten behoeve van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie
  • Wanneer zij worden gedaan in kleine midcap- en midcap-ondernemingen door middel van financiële instrumenten, of
  • Wanneer zij worden gedaan in kleine midcap-ondernemingen voor onderzoeks- en innovatieactiviteiten die worden ondersteund.

Types van activiteiten die in aanmerking komen voor extra ondersteuning vanuit Interreg (generiek):

  • gedeeld gebruik van voorzieningen en personele middelen
  • het begeleiden van zachte investeringen en andere activiteiten in het kader van een socialer en inclusiever Europa door uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten

Staatssteunregels in Interreg

Bedrijven die partner zijn in een project:

  • 50 % of 60 % (afhankelijk van programma) van de aanvaarde kosten gefinancierd door Interreg;
  • Eventueel aangevuld met extra publiek cofinanciering (Provincies, VLAIO, andere overheidsinstellingen,… ) tot max. 80 % van de aanvaarde kosten;
  • Minimum aan eigen, private financiering: ongeveer 15 %;
  • Maximale steun per bedrijf per project: 2 miljoen euro.
  • Stimulerend effect’ wordt geacht altijd vervuld te zijn.
  • Geen verantwoording vereist waarom de financiering nodig is of waarom bedrijf zonder financiering het project niet zou doen.

Bedrijven die geen partner zijn, maar wel voordeel halen uit het project (bv. klankbordgroep of stuurgroep)

  • Maximum € 20.000 steun per onderneming per project
  • Maximale steunintensiteit: 100% - geen cofinanciering vereist.
  • Stimulerend effect wordt geacht altijd vervuld te zijn (onderscheid onderzoek vs ontwikkeling dus niet van toepassing)

Calls en besluitvorming

Per programma worden calls georganiseerd, ongeveer twee per jaar, gaande van vier tot acht calls per programma afhankelijk van de beschikbare middelen.

Afhankelijk van programma in twee of drie fase: aanmelding, 10 – pagers, full proposals.

Projecten worden beoordeeld door een stuurgroep met Vlaamse vertegenwoordiging van VLAIO én de Provincies. Geen expertencolleges, maar vaak interne, ad-hoc consultatie bij bevoegde administraties.

Vlaanderen

Hieronder vind je een aantal Interreg-programma's die relevant zijn voor Vlaanderen en de Blauwe Economie.

Klik op de naam van het programma voor meer info.

Interreg Vlaanderen – Nederland

Thematische prioriteiten

1. Een concurrentiëler en slimmer Europa

a. Het ontwikkelen en versterken van de onderzoeks – en innovatiecapaciteit

b. Oplossingen voor krapte op de arbeidsmarkt in zowel nieuwe als in transitie zijnde sectoren

2. Een groene, koolstofarme overgang naar een koolstofvrije economie

a. Energietransitie en circulaire economie

  • Bevorderen energie-efficiëntie en verminderen uitstoot broeikasgassen
  • Bevorderen van hernieuwbare energiebronnen
  • Ontwikkelen slimme energiesystemen, netwerken, opslag
  • Overgang naar circulaire en hulpbronefficiënte economie

b. Bevorderen klimaatadaptie en rampenrisicopreventie en -bestendigheid

c. Bevorderen biodiversiteit, groene infrastructuur en verminderen luchtverontreiniging (m.n. stikstof)

3. Een socialer en inclusiever Europa

a. Afstemming vraag en aanbod arbeidsmarkt

b. Onderwijs, opleiding en een leven lang leren

c. Duurzaam toerisme

4. Een beter territoriaal bestuur van de Interreg-samenwerking

a. Afstemming vraag en aanbod arbeidsmarkt

Aandachtspunten:

  • Maatschappelijke uitdaging als vertrekpunt
  • KMO-betrokkenheid
  • Koppelkansen: interactie meerdere thema's
  • Quadruple helix - voor burger zichtbare projecten

Types van projecten (relevant ihkv de Blauwe Economie):

  • Grensoverschrijdende innovatietrajecten van TRL 4 tot 8, incl. demonstratie en pilots
  • Gedeelde onderzoeksinfrastructuur
  • Fysieke ingrepen in ontwikkeling en herstel van (groen/blauwe) infrastructuur, ecoysystemen, …
  • In – en uitstroom technische beroepen verbeteren, opleidingsfaciliteiten en infrastructuur
  • Territoriale strategieën en actieplannen • Investering om druk toeristische hotspots te verlichten, acties mbt. duurzaam toerisme en geïntegreerd aanbod.
  •  …

Website

Bezoek de website van Interreg Vlaanderen - Nederland

Interreg Frankrijk – Wallonië – Vlaanderen

Thematische prioriteiten

1. Een concurrentiëler en slimmer Europa

a. Het ontwikkelen en versterken van onderzoek- en innovatiecapaciteit en het invoeren van geavanceerde technologieën

b. Het versterken van de duurzame groei en het concurrentievermogen van de KMO’s en het creëren van banen in KMO’s onder meer door middel van productieve investeringen

2. Een groene, koolstofarme overgang naar een koolstofvrije economie

a. Het bevorderen van de aanpassing aan de klimaatverandering en rampenpreventie

b. Het bevorderen van de toegang tot water en het bevorderen van duurzaam waterbeheer

c. Het verbeteren van de bescherming en behoud van de natuur, de biodiversiteit en de groene infrastructuur, ook in stedelijke gebieden, en het verminderen van alle vormen van vervuiling

3. Een meer verbonden Europa

a. Het ontwikkelen en versterken van duurzame, klimaatbestendige, intelligente en intermodale, nationale, regionale en lokale mobiliteit met inbegrip van verbeterde toegang tot TEN-V en grensoverschrijdende mobiliteit

4. Een socialer en inclusiever Europa

a. Verbeteren van de effectiviteit en de inclusiviteit van arbeidsmarkten en toegang tot kwaliteitsvolle tewerkstelling door de ontwikkeling van sociale infrastructuur en het promoten van de sociale economie

b. Verzekeren van een gelijke toegang tot gezondheidszorg door de ontwikkeling van infrastructuur, inclusief primaire zorg, en het promoten van de transitie van een institutionele naar een op familie en gemeenschap gebaseerde zorg

c. Verbeteren van de rol van cultuur en duurzaam toerisme in economische ontwikkeling, sociale inclusie en sociale innovatie

5. Een beter territoriaal bestuur van de Interreg-samenwerking

a. Het versterken van de institutionele capaciteiten van de overheidsinstanties, met name die welke belast met het beheer van een bepaald gebied, en van belanghebbenden

b. Het verbeteren van de efficiëntie van het openbaar bestuur door het bevorderen van juridische en administratieve samenwerking en de samenwerking tussen burgers, actoren uit het maatschappelijke middenveld en instellingen, met name met het oog op oplossingen voor juridische en andere obstakels in de grensregio’s

c. Het opbouwen van wederzijds vertrouwen met name door het stimuleren van people-to-people acties

Aandachtspunten:

  • Meer bedrijven in projecten krijgen dan voorheen.
  • Nieuwe aandacht voor maritiem luik en water

Types van projecten (relevant ihkv de Blauwe Economie):

  • Grensoverschrijdende innovatietrajecten van TRL 4 tot 8, incl. demonstratie en pilots
  • Gedeelde onderzoeksinfrastructuur
  •  …

Website

Bezoek de website van Interreg Frankrijk - Wallonië - Vlaanderen

Interreg North Sea Region

Thematische prioriteiten

1. Een concurrentiëler en slimmer Europa

a. Het versterken van de onderzoeks- en innovatiecapaciteit en het invoeren van geavanceerde technologieën

b. Het ontwikkelen van vaardigheden voor slimme specialisatie, industriële overgang en ondernemerschap

2. Een groene, koolstofarme overgang naar een koolstofvrije economie

a. Het bevorderen van energie-efficiëntie en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen

b. Het bevorderen van hernieuwbare energie

c. Het bevorderen van slimme energiesystemen, -netten en –opslag

d. Het bevorderen van de overgang naar een circulaire economie

e. Het bevorderen van duurzame multimodale mobiliteit in steden

3. Een klimaatbestendige Noordzeeregio

a. Het bevorderen van aanpassingen aan de klimaatverandering, risicopreventie en bestendigheid tegen rampen

b. Het bevorderen van biodiversiteit en groene infrastructuur in de stedelijke omgeving en het verminderen van verontreiniging

4. Beter bestuur

a. Beter bestuur op het vlak van samenwerking

Aandachtspunten:

Er zijn drie overkoepelende thema's die van toepassing zijn op alle prioriteiten. Ze zijn een extra dimensie die van bijzonder belang is in de Noordzeeregio. Het gaat om volgende thema's

  • Digitalisering
  • Links tussen de rurale en stedelijke omgeving
  • Sterktes en uitdagingen in het Noordzeebassin

Types van projecten (relevant ihkv de Blauwe Economie):

  • Demonstratieprojecten / pilots – tests in reële omstandigheden
  • Sensibilisering alleen is niet voldoende
  • Investeringen (niet grootschalig)
  • Nood aan transnationale samenwerking

Website

Bezoek de website van Interreg North Sea Region

Interreg North-West Europe

Thematische prioriteiten

1. Klimaat en omgeving

a. Het bevorderen van aanpassingen aan de klimaatverandering, risicopreventie en bestendigheid tegen rampen rekening houdende met een ecosysteemgebaseerde aanpak

b. Het beter beschermen van de natuur, de biodiversiteit en groene infrastructuur, inclusief in stedelijke omgevingen, en het verminderen van alle vormen van verontreiniging

2. Energietransitie

a. Het bevorderen van energie-efficiëntie en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen

b. Het bevorderen van hernieuwbare energie overeenkomstig Richtlijn 2018/2019, inclusief de daarin vervatte duurzaamheidscriteria

3. Circulaire economie

a. Het bevorderen van de overgang naar een circulaire economie

b. Het bevorderen van biodiversiteit en groene infrastructuur in de stedelijke omgeving en het verminderen van verontreiniging

4. Innovatie en bestendigheid

a. Het ontwikkelen en versterken van onderzoek- en innovatiecapaciteit en het invoeren van geavanceerde technologieën

5. Inclusieve samenleving

a. Het verbeteren van de doeltreffendheid en het inclusieve karakter van de arbeidsmarkten en toegang tot hoogwaardige werkgelegenheid door het ontwikkelen van sociale infrastructuur en het bevorderen van de sociale economie

b. Het verzekeren van gelijke toegang tot gezondheidszorg en het verbeteren van de bestendigheid van gezondheidssystemen, inclusief eerstelijnszorg, en het bevorderen van de transitie van institutionele naar gezins- en gemeenschapszorg

c. Het versterken van de rol van cultuur en duurzaam toerisme in de economische ontwikkeling, sociale inclusie en sociale innovatie

Aandachtspunten:

  • Van triple helix naar quadruple helix

Types van projecten (relevant ihkv de Blauwe Economie):

  • Demonstratieprojecten / pilots – tests in reële omstandigheden
  • Fysieke ingrepen, ontwikkeling/herstel (blauwe) infra, ecosytemen …
  • Territoriale strategieën en actieplannen uitwerken
  • Beleidstools en –instrumenten
  • Opleidingsmodellen uitwerken
  • Kleinschalige investeringen
  • Sensibilisering

Website

Bezoek de website van Interreg North-West Europe

 

Disclaimer
Bovenstaand artikel is bedoeld als een wegwijzer bij het zoeken naar informatie over het Europese subsidieprogramma Interreg. De gegevens zijn zo zorgvuldig, begrijpelijk en volledig mogelijk opgesteld op basis van de informatie waarover De Blauwe Cluster beschikt. Ondanks onze inspanningen kan het gebeuren dat de informatie niet meer volledig, juist, nauwkeurig of bijgewerkt is. Daarnaast bevat het artikel verwijzingen naar externe websites die buiten de controle van De Blauwe Cluster vallen. De verantwoordelijkheid voor de informatie die je daar kan vinden, ligt bij de organisaties en instanties achter deze websites.
 
Indien de bovenstaande informatie aanzienlijke tekortkomingen bevat, zullen we deze zo snel mogelijk wegwerken. Indien je onjuistheden of onvolledigheden opmerkt, vragen we je vriendelijk om dit te melden aan info@blauwe.cluster.be.
 
De Blauwe Cluster kan niet aansprakelijk worden gesteld voor rechtstreekse of onrechtstreekse schade die ontstaat door het gebruik van onze website of van de informatie die via onze website ter beschikking gestel wordt. Dat geldt zonder enige beperking ook voor alle verliezen, werkonderbrekingen, beschadigingen van uw apparatuur, programma’s of andere gegevens op uw computersysteem. Wij kunnen bovendien niet garanderen dat onze website volledig vrij van onderbreking is en niet door andere technische problemen wordt getroffen.
 

Ook lid worden?

De Blauwe Cluster werd erkend door de Vlaamse overheid als zesde Vlaamse speerpuntcluster. Om optimaal van de unieke diensten van de cluster gebruik te maken en voor de verdere uitbouw van uw netwerk is lid worden een troef.